ابو القاسم راز شيرازى

136

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

در دين ، تا گمان نكنند در تو عجز و جهل را . بعد مىفرمايد : مراء ، منقسم است به چهار قسم ؛ اوّل آنكه مجادلين عالم باشند به آنچه مراء مىكنند در آن ، دوم آنكه هر دو جاهل باشند در آن ، سيم آنكه متكلّم عالم باشد و مخاطب جاهل ، چهارم آنكه مخاطب عالم باشد و متكلّم جاهل باشد ؛ و شقوق اربعه باطل است ؛ اوّل : به سبب آنكه دو نفر عالم در يك مسئله كه شأن هر دو ، نصيحت جهّال است ترك كرده‌اند نصيحت را ، و طلب كرده‌اند فضيحت را به سبب جدال ، و پست كرده‌اند رتبهء علم خود را . بطلان شقّ دوم : به سبب آنكه هريك غلبه كنند بر يكديگر ، غلبه كرده‌اند به جهل ، و خصومت كرده‌اند به جهل . و بطلان شقّ سيم : به سبب آنكه متكلّم عالم ، ظلم كرده است مخاطب جاهل را در مراء ، و طلب كرده است لغزش او را ؛ زيرا بايست به طريق شفقت ، او را نصيحت كند تا قبول علم كند و از جهل فارغ شود ، و به جدال نيفتد . و بطلان شقّ رابع : به سبب آنكه متكلّم جاهل ، ترك حرمت مخاطب عالم را كرده ، و قبول علم از او نكرده است ، و تصديق بر منزلت عالم نكرده است ؛ پس جدال و مراء ، در هر حال ، باطل است . بعد مىفرمايد : كسى كه انصاف دهد و قبول كند حقّ را و ترك كند ممارات را ، پس بتحقيق ، موثّق و محكم كرده است ايمان خود را ، و نيكو داشته است مصاحبت دين را ، و محفوظ داشته عقل خود را از خطا و زلل ؛ يعنى از فضائح شقوق اربعهء جدال ، مصون است ؛ لهذا عقل و دين و ايمانش را محفوظ داشته از خطا و نقصان و شرور شيطان : « اعاذنا اللّه و ايّاكم من شرور الشّيطان » « 13 » . * * *

--> ( 13 ) - خداى تعالى ما و شما را از شرور « شيطان » پناه دهد .